مطالعه حاضر با عنوان «برآورد پارامترهای سوال های چندگزینه ای در ارزشیابی نظام های آموزشی مجازی» روی آزمون های ریزشی برای ممانعت از تکرار آزمون انجام پذیرفت. برای برآورد پارامترهای سوال ها، پاسخ نامه های 49 آزمون نهایی دانشجویان ریزشی یک نیمسال تحصیلی بررسی گردید. در مدل کلاسیک، درجه دشواری هر سوال (p) نسبت پاسخ های درست به کل آزمودنی ها و قدرت تشخیص (Rpbis) ضریب همبستگی دو رشته ای نقطه ای با کل آزمون در نظر گرفته می شود، محاسبات نشان داد: 1- در %89.7 آزمون ها حتی یک سوال خیلی آسان و روا مشاهده نگردید. 2- در %63.26 آزمون ها حتی یک سوال خیلی سخت و روان مشاهده نگردید. 3- فقط %2.04 آزمون ها بدون سوال ناروا است. پس از حذف سوال های ناروا، دوباره نمره دانشجویان تعیین و حدود %15.11 افراد از کمند ریزش جستند. به این ترتیب با حذف ماده های ناروا، درصد آزمون های ریزشی به شدت کاهش می یابد، از اتلاف منابع جلوگیری می شود، ملاک پیشرفت تحصیلی دانشجویان واقعی تر و مبنای تصمیم گیری های بهتر را برای دانشگاه فراهم می آورد.

پژوهش حاضر، با هدف بررسی رابطه میان شکل های متفاوت سوال (تشریحی-چندگزینه ای( با فرآیندهای فراشناخت (خودبازبینی و راهبرد شناختی) و عاطفه (تلاش و نگرانی) در ارزشیابی درس ریاضی انجام گرفته است. بدین منظور، 380 دانش آموز پایه اول متوسطه (190 دختر، 190 پسر) به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای، از میان دانش آموزان دوره متوسطه شهر اصفهان انتخاب شدند و مورد بررسی قرار گرفتند. در این پژوهش از پرسشنامه اندازه گیری فرآیندهای فراشناخت و عاطفه اونیل و براون و آزمون سنجش عملکرد ریاضی استفاده شد. مهم ترین نتایج پژوهش نشان داد میان عملکرد ریاضی دانش آموزان با توجه به شکل سوال چندگزینه ای و رفتار خودبازبینی، سوال تشریحی و راهبرد شناختی، و همچنین سوال های تشریحی و فرآیندهای عاطفی (تلاش و نگرانی)، همبستگی مثبت و معناداری وجود داشت.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

مقدمه: ارزشیابی پیشرفت تحصیلی بخش مهمی از فرآیند آموزشی است و برای تحقق آن از آزمون استفاده می شود. استفاده از سوالات چندگزینه ای به عنوان یک روش آزمون عینی، متداول ترین روش ارزشیابی دانشجویان می باشد و طراحی درست آنها واجد اهمیت است. مطالعه حاضر به بررسی کمی و کیفی آزمون های مقطع کارآموزی دوره پزشکی عمومی در گروه های آموزشی پوست، روانپزشکی، زنان، چشم و نورولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پرداخته است.روش ها: مطالعه توصیفی - مقطعی بر روی آخرین آزمون های مقطع کارآموزی دوره پزشکی عمومی در گروه های آموزشی پوست، روانپزشکی، زنان، چشم و نورولوژی در سال 1387 اجرا شد. شاخص های کمی و کیفی 15 آزمون برگزار شده با استفاده از چک لیست هایی روا و پایا که برای تعیین سوالات با ضریب تمیز نامناسب، سوالات دشوار، سوالات با انتخاب سه گزینه صفر، ضریب پایایی، توزیع سوالات نسبت به سرفصل های اعلام شده، حیطه سوالات بر اساس هدف ها، انواع سوال بر اساس تاکسونومی بود، استخراج گردید. اطلاعات با نرم افزار SPSS و آمار توصیفی تجزیه و تحلیل شد.نتایج: از نظر شاخص های کمی، میانگین سوالات با ضریب تمیز نامناسب 24 درصد، سوالات دشوار 4.1 درصد و سوالات با انتخاب سه گزینه صفر 12.9 درصد به دست آمد. میانگین توزیع سوالات نسبت به سرفصل های اعلام شده و ضریب پایایی به ترتیب 98 درصد و 77.92 درصد بود. از نظر شاخص های کیفی، بیشترین فراوانی نسبی سوالات در حیطه علایم و نشانه ها (30.75 درصد) و تاکسونومی اول (59 درصد) قرار داشت.نتیجه گیری: با توجه به اهمیت ارایه سوالات استاندارد و منطبق با قواعد طراحی سوالات چندگزینه ای در برگزاری آزمون های مناسب، بازبینی مستمر سوالات امتحانی و برگزاری دوره های آموزشی طراحی سوالات امتحانی، ایجاد بانک سوالات استاندارد و تاکید بر تهیه جدول دو بعدی آزمون ها قبل از برگزاری آزمون در ارتقای کیفیت سوالات تاثیر دارد.

هدف اصلی پژوهش حاضر کاربرد مدل چندگزینه ای در تحلیل سوال های چندگزینه ای و مقایسه برازش و آگاهی آن با نتایج مدل سه پارامتری است. برای این منظور، از بین همه شرکت کنندگان آزمون سراسری 92-1391 در گروه آزمایشی تجربی درس زیست شناسی (50 سوال)، نمونه ای 5000 نفری به صورت تصادفی انتخاب شد. پس از بررسی پیش فرض تک بعدی بودن با استفاده از نرم افزار NOHARM، سوال های آزمون با برنامه MULTILOG تحلیل شد. مدل سه پارامتری که از نظر ساختاری در میان مدل های دو ارزشی، نزدیک ترین مدل به مدل چند گزینه ای است، به عنوان مدل دو ارزشی مناسب، برای مقایسه آگاهی برازش آن با مدل چند گزینه ای انتخاب شد. نتایج این بررسی ها نشان دهنده کارایی این مدل در تحلیل گزینه های انحرافی سوال های چندگزینه ای است. به علاوه مدل چندگزینه ای، توانایی آزمودنی های پایین تر از متوسط و مدل سه پارامتری، توانایی آزمودن های بالاتر از متوسط را با دقت بیشتری برآورد می کنند. در مقایسه برازش مدل سه پارامتری با مدل چند گزینه ای، شواهد از برتری مدل سه پارامتری حکایت دارد. بر اساس نتایج می توان از مدل چندگزینه ای در کنار سایر روش ها برای افزایش آگاهی به عملکرد گزینه های سوال استفاده کرد.

زمینه و هدف: هدف از مطالعه حاضر، مقایسه توانایی دانشجویان در پاسخ دهی به آزمون تدبیر مشکل بیمار (Patient management problem یا PMP) و سوال تشریحی تعدیل یافته (Modified essay question یا MEQ) با آزمون سوالات چند گزینه ای (Multiple-choice questions یا MCQs) و ارتباط آن با پیشرفت تحصیلی بود.روش کار: این مطالعه به روش توصیفی - تحلیلی بین 76 نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی رشته علوم تغذیه در دانشگاه علوم پزشکی کرمان که به روش سرشماری وارد مطالعه شدند، انجام گرفت. اولین و دومین آزمون به ترتیب تدبیر مشکل بیمار و سوالات تشریحی تعدیل یافته همراه با یکدیگر و سوالات چند گزینه ای بود. روایی محتوا از طریق کسب نظر صاحب نظران و پایایی آزمون ها از طریق بازآزمایی بررسی شد. متغیرهای پیشرفت تحصیلی شامل معدل کل پنج نیم سال تحصیلی و معدل کل نیم سال پنجم بود. در انتهای آزمون یک سوال باز در خصوص نظرسنجی از دانشجویان طراحی گردید. داده ها با استفاده از آمارهای توصیفی و تحلیلی و با کمک نرم افزار SPSS نسخه 16 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: بین متغیرهای پیشرفت تحصیلی و نمره درس بهداشت و مسمومیت غذایی و آزمون MCQs همبستگی معنی داری مشاهده شد (P<0.001)، اما همبستگی بین این نمره ها و سایر متغیرها معنی دار نبود. اختلاف معنی داری بین میانگین امتیازات آزمون MCQs و نمره درس بهداشت و مسمومیت غذایی مشاهده شد (P<0.001)، اما ارتباط معنی داری بین امتیازات آزمون های PMP-MEQ و هر یک از بخش های PMP و MEQ در دو گروه دانشجویان با معدل کل وجود نداشت.نتیجه گیری: وجود نمرات پایین در آزمون تدبیر مشکل بیمار نشان دهنده عدم توانایی دانشجویان در پاسخ دهی به این نوع از آزمون ها در مقایسه با آزمون MCQs می باشد. عدم وجود همبستگی بین نمره آزمون MEQ با پیشرفت تحصیلی نشان دهنده ضعف دانشجویان در استدلال و قضاوت بالینی با وجود معدل بالا و اطلاعات علمی آن ها بود.

تا کنون اعتبار روش های مختلف برای ارزیابی دانش فراگیران، مستقل از یکدیگر بررسی و تعیین گردیده است. این تحقیق توصیفی- تحلیلی به گونه ای طراحی شده است که یک نکته علمی به سه روش چند گزینه ای، صحیح- غلط و کوتاه پاسخ (تکمیل جملات با کلمه مناسب) از 1372 دانشجوی پزشکی سوال گردیده تا بتوان نتایج هر روش را با دو روش دیگر در همان افراد مقایسه نمود. هر یک از استادان 9 کلاس با انتخاب تصادفی، 30 سوال با سه روش برای 10 نکته علمی طرح نمودند که مجموعا 270 سوال مورد بررسی قرار گرفت. آنالیز فاکتور نمرات دانشجویان، پس از حذف سوالات با درجه تمایز کمتر از 0.3 نشان داد که معتبرترین روش مورد بررسی، سوالات کوتاه پاسخ است (r=0.685). ضرایب کاپا برای روش کوتاه پاسخ و دو روش دیگر در محدوده توافقی ”fair“ قرار داشت. بیشترین ضریب توافقی بین روش های چند گزینه ای و صحیح غلط بود (402/0). تعداد جواب های درست در روش کوتاه پاسخ کمترین (53%) و در روش صحیح-غلط بیشترین (65%) بود. تعداد جواب های غلط در روش چند گزینه ای (32%) بیشتر از روش صحیح-غلط (26%) بود که می تواند به علت مواجهه دانشجویان با تعداد زیاد پاسخ های انحرافی در روش چند گزینه ای باشد که بدون اتکا به دانش خود آنها را علامت زده اند. پیشنهاد می شود برای ارزیابی میزان یادگیری و یادداری دانشجویان از یک طرف و گمراه نکردن آنان از طرف دیگر روش های کوتاه پاسخ و صحیح - غلط در ترکیب اصلی سوالات قرار گیرند و به سوالات چند گزینه ای اکتفا نگردد.

ارزشیابی به وسیله آزمون های چندگزینه ای            مقدمه: ارزشیابی، فرآیند نظام مند گردآوری، تحلیل و تفسیر داده ها به منظور ارزش گذاری و قضاوت است. اساتید و معلمان باید از میان روش های مختلف ارزشیابی، متناسب با اهداف آموزشی خود، بهترین روش را برگزینند.سوالات چندگزینه ای، از رایج ترین آزمون ها در علوم پزشکی هستند. این آزمون ها به علت عینیت کامل، از حداکثر پایایی ممکن برخوردارند، اما روایی آنها هنوز مورد توجه صاحب نظران بحث ارزشیابی قرار دارد. با این که آزمون های چندگزینه ای به صورت گسترده به خصوص در پرستاری و پزشکی مورد استفاده قرار می گیرند، اما مطالعات در این زمینه حاکی از ایرادهای اساسی در طراحی این نوع سوالات است.نتیجه گیری: با توجه به آنکه آزمون های چندگزینه ای از نظر پایایی و عینی بودن، که از چالش انگیزترین جنبه های آزمون است، از کفایت بالایی برخوردارند، با تلاش در زمینه ارتقای جنبه های روایی محتوا و ساختار، به یکی از مطلوب ترین شیوه های ارزشیابی دانش فراگیران تبدیل می شوند. بنابراین، تجدیدنظر و مطالعه بیشتر اساتید در رابطه با قواعد طراحی سوالات چندگزینه ای امری الزامی به نظر می رسد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.